Multi-Tenant Mimari Nedir?

Multi-tenant (çok kiracılı) mimari; tek bir uygulama kod tabanı üzerinden, birden fazla müşteri (tenant) için izole edilmiş deneyimler sunmayı hedefler.

Gerçek hayattan örnekler verecek olursak;

• Muhasebe yazılımları,
• Pazaryeri panelleri,
• Bayi sistemleri.

Her tenantın kendine has özellikleri bulunabilir;

• Kendi domain / subdomain sahibi olabilir,
• Kendi verileri görebilir,
• Kendine ait tema, yetki ve ayarları olabilir.

Neden Next.js Multi-Tenant Mimari İçin Uygundur?

• Middleware ile request seviyesinde tenant yakalar,
• App Route ile dinamik segmentler,
• Edge Runtime desteği,
• Server Component ile güvenli veri izolasyonu.

Tenant Belirleme Stratejileri

Subdomain Bazlı (Önerilen)

    abc.site.com
    xyz.site.com
    

Avantajları:

• SEO dostu,
• Tenant izolasyonu net,
• Kurumsal SaaS'ler için ideal.

Path Bazlı

    site.com/abc
    site.com/xyz
    

Avantajları:

• DNS ayarı gerekmez,
• Kurulumu kolaydır.

Dezavantajları:

• Yetkilendirme işlemleri karmaşıklaşır,
• SEO ve cache yönetimi zorlaşır.

Custom Domain

    www.abc.com
    panel.xyz.com
    

• Bu durum genellikle ileri seviye SaaS sistemlerinde kullanılır.

Next.js Middleware ile Tenant Yakalama

• Request gelir,
• Host bilgisi alınır,
• Tenant tespit edilir,
• Request context'e eklenir.

    // middleware.ts
    import { NextRequest, NextResponse } from "next/server";


    export function middleware(req: NextRequest) {
        const host = req.headers.get("host") || "";
        const subdomain = host.split(".")[0];

        const res = NextResponse.next();
        res.headers.set("x-tenant", subdomain);
        
        return res;
    }

App Route ile Tenant Bazlı Routing

Dinamik Yapı:

    app/
    └── [tenant]/
        ├── layout.tsx
        ├── page.tsx
        └── dashboard/
            └── page.tsx

Tenant Layout:

    export default function TenantLayout({ children, params }) {
        return (
            <section>
                <header>{params.tenant} Paneli</header>
                {children}
            </section>
        );
    }

Yukarıdaki yapı ile her tenant;

• Kendi layout dosyasına,
• Kendi navigasyonuna,
• Kendi tema ayarlarına sahiptir.

Veri İzolasyonu

Tek Veritabanı (Tenant ID)

    users
    - id
    - tenant_id
    - email

Avantajları:

• Yönetimi kolaydır,
• Ölçeklenebilir.

Risk:

• Yanlış sorgu ile tüm veri açılabilir.

Sorgu Seviyesinde Güvenlik

• Sorgularınızda mutlaka tenant filtresi olmalıdır.

    await db.user.findMany({
        where: {
            tenantId: currentTenant
        }
    });

Authentication & Authorization

Multi-Tenant sistemlerde kimlik doğrulama tek başına yeterli değildir. O yüzden;

• Kullanıcı giriş yaptı mı?
• Kullanıcı bu tenanta mı ait?
• Kullanıcı bu tenantta işlem yapabilir mi?

Sorularına göre bir yapı oluşturulmalıdır.

Sonuç

Next.js ile multi-tenant mimarisi kurmak;

• Middleware + App Route,
• Disiplinli veri izolasyonu,
• Net yetkilendirme kuralları

üzerine inşa edildiği zaman son derece güçlü ve ölçeklenebilir bir yapı oluşturulur. Bu yaklaşım SaaS ürünleri, pazaryeri panelleri ve kurumsal çözümler için uzun vadede avantaj sağlar.